Program „Czyste Powietrze” 2025: Czy nowe zasady przyniosą oczekiwane efekty?
Od 31 marca 2025 roku rusza nowa odsłona programu „Czyste Powietrze” mająca na celu poprawę jakości powietrza w Polsce poprzez dofinansowanie działań termomodernizacyjnych. Choć zmiany są szeroko komentowane, pojawia się wiele pytań i wątpliwości dotyczących ich skuteczności oraz przygotowania instytucji odpowiedzialnych za realizację programu.
Operatorzy programu: czy są gotowi na nowe wyzwania?
Nowa wersja programu przewiduje powierzenie gminom roli operatorów, którzy mają pomagać osobom o najniższych dochodach w procesie aplikacji, realizacji przedsięwzięcia i jego rozliczenia. Jednakże, gminy miały czas do 21 marca na złożenie wniosków o pełnienie tej funkcji. Czy tak krótki okres, od akcesu do uruchomienia programu, pozwolił na odpowiednie przygotowanie się do nowych obowiązków? Czy urzędnicy, dotychczas pracujący głównie zza biurka, są gotowi na bezpośredni kontakt z beneficjentami i ocenę zgodności założeń audytu energetycznego z rzeczywistością? Co więcej, informacje o gminach, które podjęły współpracę, mają pojawić się dopiero na początku kwietnia, czyli już po starcie programu. Jak mają postępować mieszkańcy gmin, które nie podpisały umowy operatorskiej? W takich przypadkach składanie wniosków ma odbywać się przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW)? Czy te instytucje są przygotowane na zwiększone obciążenie i czy sprostają temu wyzwaniu?
Budżet programu: czy wystarczy dla wszystkich chętnych?
Kolejną kwestią budzącą niepokój jest zmniejszenie środków przeznaczonych na nową edycję programu. Czy ograniczony budżet nie spowoduje, że wielu potencjalnych beneficjentów zostanie bez wsparcia? Czy nie zniechęci to obywateli do podejmowania działań proekologicznych?
Nowe wymogi: czy nie zniechęcą wnioskodawców?
Wprowadzenie obowiązku przeprowadzenia audytu energetycznego przed realizacją przedsięwzięcia oraz wykonania świadectwa charakterystyki energetycznej po jego zakończeniu może stanowić dodatkowe obciążenie dla wnioskodawców. Czy te wymogi nie zniechęcą potencjalnych beneficjentów do skorzystania z programu? Czy osoby starsze lub mniej zamożne poradzą sobie z dodatkowymi formalnościami i kosztami związanymi z audytem?
Wątpliwości
Program „Czyste Powietrze” w nowej odsłonie budzi wiele pytań i wątpliwości. Choć cel jest szczytny, to sposób wdrażania zmian oraz niejasności związane z realizacją programu mogą skutecznie zniechęcić potencjalnych beneficjentów. Czy instytucje odpowiedzialne za program są przygotowane na nowe wyzwania? Czy zmiany rzeczywiście przyczynią się do poprawy jakości powietrza w Polsce? Czy nie okaże się, że najbardziej potrzebujący zostaną pozbawieni wsparcia? Czas pokaże, czy nowe zasady przyniosą oczekiwane efekty, czy też staną się kolejnym biurokratycznym utrudnieniem na drodze do czystszego powietrza.
